{"id":14998,"date":"2026-05-27T20:35:14","date_gmt":"2026-05-27T20:35:14","guid":{"rendered":"http:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/?p=14998"},"modified":"2026-05-30T00:35:36","modified_gmt":"2026-05-30T00:35:36","slug":"ngo-dinh-diem-va-toi-hoi-ky","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/ngo-dinh-diem-va-toi-hoi-ky\/","title":{"rendered":"Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m v\u00e0 T\u00f4i: H\u1ed3i K\u00fd"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"14998\" class=\"elementor elementor-14998\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-4477af85 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"4477af85\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-3d40a5dc\" data-id=\"3d40a5dc\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6c9fdf98 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6c9fdf98\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m v\u00e0 T\u00f4i: H\u1ed3i K\u00fd c\u1ee7a\u00a0B\u00f9i C\u00f4ng V\u0103n\u00a0<\/em><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bi\u00ean t\u1eadp v\u00e0 gi\u1edbi thi\u1ec7u b\u1edfi T\u01b0\u1eddng V\u0169\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">US-Vietnam Research Center and Nh\u00e2n \u1ea2nh Publisher, 2025\u00a0<\/p>\n<p>S\u00e1ch c\u00f3 b\u00e1n online (b\u1ea5m v\u00e0o link d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 mua): <a href=\"https:\/\/www.amazon.com\/Ng%C3%B4-%C4%90%C3%ACnh-Di%E1%BB%87m-T%C3%B4i-hardcover\/dp\/B0FY4FZBGQ\/ref=sr_1_9?crid=3CMRTAP7L7O9T&amp;dib=eyJ2IjoiMSJ9.wj_rAXED5ZkS0bqdAzLKTUYdKagRCJYaIn92WcwjI_Xh2tu0YInEzPKUzbAtQV6qBpxU9OX_WxaPGzMefeAWnnu0C4RK9KRE_y-PpH9dFwGxMZTIg4u2a5DSGPujziJ4V0OMqde5HqhrG84vZKwReg2jlcAEtqrNcU9pR2ivJJeP9sOCrVM-EjtSFc5oiXFfNOlYhdNxDOX719waRGctKQAS3Jq4usyatymJ-NdQwRE.lAm-0NK23ROdTLG9mCGkU5xhpVGy0g0yKv6vieeN67I&amp;dib_tag=se&amp;keywords=ng%C3%B4+%C4%91%C3%ACnh+di%E1%BB%87m&amp;qid=1779943189&amp;sprefix=ng%C3%B4+%C4%91%C3%ACnh+di%E1%BB%87m%2Caps%2C183&amp;sr=8-9\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Hard Cover<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.amazon.com\/Ng%C3%B4-%C4%90%C3%ACnh-Di%E1%BB%87m-T%C3%B4i-softcover\/dp\/B0FY4G1WWW\/ref=sr_1_4?crid=3CMRTAP7L7O9T&amp;dib=eyJ2IjoiMSJ9.wj_rAXED5ZkS0bqdAzLKTUYdKagRCJYaIn92WcwjI_Xh2tu0YInEzPKUzbAtQV6qBpxU9OX_WxaPGzMefeAWnnu0C4RK9KRE_y-PpH9dFwGxMZTIg4u2a5DSGPujziJ4V0OMqde5HqhrG84vZKwReg2jlcAEtqrNcU9pR2ivJJeP9sOCrVM-EjtSFc5oiXFfNOlYhdNxDOX719waRGctKQAS3Jq4usyatymJ-NdQwRE.lAm-0NK23ROdTLG9mCGkU5xhpVGy0g0yKv6vieeN67I&amp;dib_tag=se&amp;keywords=ng%C3%B4+%C4%91%C3%ACnh+di%E1%BB%87m&amp;qid=1779943189&amp;sprefix=ng%C3%B4+%C4%91%C3%ACnh+di%E1%BB%87m%2Caps%2C183&amp;sr=8-4\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Soft Cover<\/a><\/p>\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><strong>L\u1edcI\u00a0GI\u1edaI\u00a0THI\u1ec6U\u00a0<\/strong><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trung t\u00e2m Nghi\u00ean c\u1ee9u M\u1ef9-Vi\u1ec7t h\u00e2n h\u1ea1nh xu\u1ea5t b\u1ea3n quy\u1ec3n h\u1ed3i k\u00fd c\u1ee7a c\u1ed1 t\u00e1c gi\u1ea3 B\u00f9i C\u00f4ng V\u0103n\u00a0\u0111\u01b0\u1ee3c\u00a0vi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc khi \u00f4ng\u00a0qua \u0111\u1eddi v\u00e0o n\u0103m 1999. Ch\u00fang t\u00f4i xin g\u1eedi l\u1eddi c\u1ea3m \u01a1n s\u00e2u s\u1eafc t\u1edbi \u00f4ng b\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c C\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p c\u00f4ng\u00a0b\u1ed1\u00a0h\u1ed3i k\u00fd v\u00e0 h\u1ebft l\u00f2ng \u1ee7ng h\u1ed9 Trung t\u00e2m ngay t\u1eeb nh\u1eefng ng\u00e0y \u0111\u1ea7u. B\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c C\u01b0\u1eddng, t\u00ean khai sinh l\u00e0 Marie B\u00f9i M\u1ef9 Dung, l\u00e0 con g\u00e1i l\u1edbn c\u1ee7a \u00f4ng b\u00e0 B\u00f9i C\u00f4ng V\u0103n. B\u00e0 \u0111\u00e3 t\u1eadn m\u1eaft ch\u1ee9ng ki\u1ebfn ph\u1ea7n l\u1edbn nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n m\u00e0 \u00f4ng V\u0103n k\u1ec3 l\u1ea1i trong quy\u1ec3n h\u1ed3i k\u00fd n\u00e0y. Ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng bi\u1ebft \u01a1n t\u1edbi b\u00e0 Lucie B\u00f9i M\u1ef9 Ch\u00e2u, con g\u00e1i th\u1ee9 hai c\u1ee7a \u00f4ng B\u00f9i C\u00f4ng V\u0103n, c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh m\u00e1y l\u1ea1i to\u00e0n b\u1ed9 b\u1ea3n th\u1ea3o vi\u1ebft tay c\u1ee7a \u00f4ng v\u00e0 cung c\u1ea5p nh\u1eefng b\u1ee9c \u1ea3nh gia \u0111\u00ecnh qu\u00fd gi\u00e1 cho quy\u1ec3n s\u00e1ch n\u00e0y.\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">***<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4ng V\u0103n sinh ra t\u1ea1i C\u1ea7n Th\u01a1 v\u00e0o n\u0103m 1919, l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n l\u00e0m ph\u00e1t thanh vi\u00ean ki\u00eam phi\u00ean d\u1ecbch cho Ban ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u1ee7a \u0110\u00e0i Ti\u1ebfng n\u00f3i Hoa K\u1ef3 (VOA) v\u00e0o n\u0103m 1951, khi tr\u1ee5 s\u1edf v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u1eb7t t\u1ea1i New York. Nh\u1edd s\u1ed1ng \u1edf New York, \u00f4ng V\u0103n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i l\u00e0m quen v\u1edbi \u00f4ng Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m, khi \u0111\u00f3 \u0111ang \u1edf Ch\u1ee7ng vi\u1ec7n Maryknoll t\u1ea1i Ossining (ph\u00eda b\u1eafc th\u00e0nh ph\u1ed1 New York) v\u00e0 Lakewood, New Jersey. K\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00f3, s\u1ef1 nghi\u1ec7p v\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng V\u0103n c\u00f9ng gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng s\u00e2u s\u1eafc b\u1edfi m\u1ed1i quan h\u1ec7 t\u00ecnh b\u1ea1n v\u1edbi \u00f4ng Di\u1ec7m \u2014 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn \u1edf v\u1edbi gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng V\u0103n t\u1ea1i New York trong nhi\u1ec1u tu\u1ea7n li\u1ec1n m\u1ed7i l\u1ea7n trong\u00a09 th\u00e1ng t\u1eeb\u00a0n\u0103m 1952\u00a0\u0111\u1ebfn 1953.\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4ng V\u0103n l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi y\u00eau n\u01b0\u1edbc: \u00f4ng c\u0103m gh\u00e9t th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p v\u00e0 mong \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u1ed9c l\u1eadp. Kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t kh\u00e1c \u1edf New York ho\u1eb7c nh\u1eefng v\u1ecb kh\u00e1ch \u0111\u1ebfn th\u0103m nh\u00e0 \u00f4ng ch\u1ec9 v\u00ec t\u00f2 m\u00f2 v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb hay c\u00f3 nh\u1eefng t\u00ednh to\u00e1n ri\u00eang, \u00f4ng V\u0103n ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn ch\u00ednh tr\u1ecb. Nh\u01b0 \u00f4ng vi\u1ebft:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">&#8220;Ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng gi\u00e0u c\u00f3 \u2014 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, ch\u00fang t\u00f4i n\u1ee3 n\u1ea7n ch\u1ed3ng ch\u1ea5t \u2014 nh\u01b0ng h\u1ea1nh ph\u00fac kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i c\u1ea7n nhi\u1ec1u ti\u1ec1n, \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i. \u1ede b\u00ean \u00f4ng Di\u1ec7m, ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u00ecm th\u1ea5y \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng v\u00e0 bi\u1ebft r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111ang l\u00e0m nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t \u0111\u1eb9p cho \u00f4ng \u1ea5y. D\u00f9 t\u00f4i kh\u00f4ng th\u00edch ch\u00ednh tr\u1ecb (ho\u1eb7c ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady), t\u00f4i kh\u00f4ng coi \u00f4ng Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. T\u00f4i ngh\u0129 s\u1ed1 ph\u1eadn \u00f4ng c\u0169ng s\u1ebd nh\u01b0 nh\u1eefng nh\u00e0 c\u00e1ch m\u1ea1ng th\u1ea5t b\u1ea1i\u00a0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3: C\u01b0\u1eddng \u0110\u1ec3, Phan B\u1ed9i Ch\u00e2u, Phan Ch\u00e2u Trinh, Nguy\u1ec5n Th\u00e1i H\u1ecdc, v.v. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 l\u00fd t\u01b0\u1edfng v\u00e0 can \u0111\u1ea3m, s\u1eb5n s\u00e0ng hy sinh h\u01a1n l\u00e0 th\u1ecfa hi\u1ec7p v\u1edbi th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p, t\u1eeb ch\u1ed1i th\u1ee9 \u0111\u1ed9c l\u1eadp n\u1eeda v\u1eddi m\u00e0 Ph\u00e1p mang l\u1ea1i cho Vi\u1ec7t Nam. To\u00e0n b\u1ed9 qu\u00e1 kh\u1ee9 c\u1ee7a \u00f4ng Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m cho th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, v\u00e0 ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady, v\u1ee3 ch\u1ed3ng t\u00f4i r\u1ea5t k\u00ednh tr\u1ecdng \u00f4ng \u1ea5y. Ch\u00fang t\u00f4i tin r\u1eb1ng \u00f4ng s\u1ebd kh\u00f4ng nh\u00e2n nh\u01b0\u1ee3ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p m\u00e0 s\u1ebd ki\u00ean \u0111\u1ecbnh gi\u1eef l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng: \u0110\u1ed9c l\u1eadp th\u1eadt s\u1ef1, T\u1ef1 do \u0111\u00edch th\u1ef1c cho Vi\u1ec7t Nam. V\u00e0 d\u0129 nhi\u00ean, ch\u00fang t\u00f4i bi\u1ebft \u00f4ng s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u00f3. Ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a M\u1ef9 \u1edf \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng khi \u1ea5y ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec khi\u1ebfn ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 kh\u00e1c h\u01a1n.\u201d\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ed1i v\u1edbi gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng V\u0103n, \u00f4ng Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">\u201cV\u1edbi gia \u0111\u00ecnh t\u00f4i, vi\u1ec7c c\u00f3 \u00f4ng \u1edf c\u00f9ng l\u00e0 m\u1ed9t ni\u1ec1m vui l\u1edbn. Gi\u1eefa \u0111\u1ea5t kh\u00e1ch qu\u00ea ng\u01b0\u1eddi, ch\u00fang t\u00f4i coi \u00f4ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n ru\u1ed9t th\u1ecbt, nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi cha nu\u00f4i. Th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 con c\u00e1i ch\u00fang t\u00f4i t\u1ef1 nhi\u00ean g\u1ecdi \u00f4ng l\u00e0 \u2018\u00d4ng n\u1ed9i Maryknoll\u2019 m\u00e0 ch\u1eb3ng c\u00f3 ai b\u1ea3o ch\u00fang th\u1ebf hay v\u00ec c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ed3 ri\u00eang n\u00e0o, \u0111\u1ee7 cho th\u1ea5y s\u1ef1 g\u1eafn b\u00f3 th\u1eadt l\u00f2ng c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i v\u1edbi \u00f4ng&#8230; T\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i d\u00e0nh cho \u00f4ng c\u0169ng t\u1ef1 nhi\u00ean nh\u01b0 t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a con c\u00e1i d\u00e0nh cho cha m\u1eb9. V\u00e0 \u00f4ng Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m c\u0169ng r\u1ea5t tr\u00e2n tr\u1ecdng ch\u00fang t\u00f4i.\u201d\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1edd quan h\u1ec7 g\u1ea7n g\u0169i nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0, \u00f4ng Di\u1ec7m s\u1ed1ng tho\u1ea3i m\u00e1i b\u00ean gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng V\u0103n, v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng V\u0103n c\u0169ng k\u1ec3 l\u1ea1i nhi\u1ec1u c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 v\u1ecb t\u1ed5ng th\u1ed1ng t\u01b0\u01a1ng lai n\u00e0y \u2014 ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 nh\u1eefng suy ngh\u0129 ri\u00eang t\u01b0 l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd v\u00e0 t\u00ednh c\u00e1ch th\u1eadt s\u1ef1 ch\u01b0a ai b\u00ean ngo\u00e0i bi\u1ebft r\u00f5. \u00d4ng Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m th\u1eadt s\u1ef1 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o? \u00d4ng \u1ea5y c\u00f3 th\u00f3i quen \u0111\u1ed9c tho\u1ea1i h\u00e0ng gi\u1edd m\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi (nh\u1ea5t l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9) v\u1eabn c\u1ea3m th\u1ea5y ng\u00e1n ng\u1ea1i kh\u00f4ng?\u00a0<sup>1<\/sup>\u00a0\u00d4ng \u1ea5y c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t t\u00edn h\u1eefu C\u00f4ng gi\u00e1o s\u00f9ng \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng? \u00d4ng \u1ea5y c\u00f3 th\u1ef1c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gh\u00e9t\u00a0ph\u1ee5 n\u1eef kh\u00f4ng?\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u00f3a ra, nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 th\u00f3i quen \u0111\u1ed9c tho\u1ea1i c\u1ee7a \u00f4ng Di\u1ec7m c\u00f2n t\u1ec7 h\u01a1n nh\u1eefng g\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ed3n \u0111o\u00e1n. \u00d4ng Di\u1ec7m th\u01b0\u1eddng th\u1ee9c su\u1ed1t \u0111\u00eam tr\u00f2 chuy\u1ec7n v\u1edbi \u00f4ng V\u0103n, \u0111\u00eam n\u00e0y qua \u0111\u00eam kh\u00e1c, tay kh\u00f4ng r\u1eddi \u0111i\u1ebfu thu\u1ed1c. \u00d4ng V\u0103n vi\u1ebft:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">&#8220;Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m n\u00f3i chuy\u1ec7n h\u00e0ng gi\u1edd li\u1ec1n. \u00d4ng \u1ea5y b\u00e0n v\u1ec1 \u0111\u1ee7 th\u1ee9 chuy\u1ec7n tr\u00ean \u0111\u1eddi, ch\u1ec9 t\u1ea1m d\u1eebng \u0111\u1ec3 nh\u1ea5p ng\u1ee5m tr\u00e0, ho\u1eb7c hi\u1ebfm hoi l\u1eafm m\u1edbi d\u1eebng l\u1ea1i \u0111\u1ec3 nghe t\u00f4i chen v\u00e0o m\u1ed9t hai c\u00e2u h\u1ecfi. V\u1ee3 t\u00f4i th\u00ec hay lui v\u00e0o b\u1ebfp \u2014 nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef Vi\u1ec7t Nam v\u1eabn th\u01b0\u1eddng l\u00e0m \u2014 nh\u01b0ng l\u00e2u l\u00e2u l\u1ea1i tr\u1edf ra \u0111\u1ec3 ch\u00e2m th\u00eam tr\u00e0 r\u1ed3i l\u1ea1i l\u1eb7ng l\u1ebd \u0111i v\u00e0o. M\u1ed7i l\u1ea7n b\u00e0 \u1ea5y m\u1edf c\u1eeda, b\u00e0 th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i d\u1eebng l\u1ea1i m\u1ed9t l\u00fac, v\u00ec kh\u00f3i thu\u1ed1c \u0111\u1ea7y c\u0103n ph\u00f2ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u00f3 m\u00e0 nh\u00ecn r\u00f5 b\u00ean trong. Hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng c\u1ee9 th\u1ebf chuy\u1ec7n tr\u00f2 m\u00ea m\u1ea3i, kh\u00f4ng m\u1ea3y may b\u1eadn t\u00e2m \u0111\u1ebfn kh\u00f3i thu\u1ed1c v\u00e0 c\u0169ng ch\u1eb3ng khi n\u00e0o ng\u1eebng h\u00fat. M\u00f9a \u0111\u00f4ng th\u00ec c\u00f2n t\u1ec7 h\u01a1n, ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00f3ng k\u00edn c\u1eeda s\u1ed5 \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh r\u00e9t, v\u1ee3 t\u00f4i th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i h\u00e9 c\u1eeda \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n ch\u00fat kh\u00f4ng kh\u00ed t\u01b0\u01a1i m\u1edbi khi mang tr\u00e0 v\u00e0o.\u201d\u00a0\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng V\u0103n l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng nh\u1eefng cu\u1ed9c tr\u00f2 chuy\u1ec7n th\u00e2u \u0111\u00eam \u1ea5y su\u1ed1t nhi\u1ec1u th\u00e1ng?<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">&#8220;L\u00fac \u0111\u1ea7u c\u0169ng th\u1eadt kh\u00f3 ch\u1ecbu v\u00ec \u00f4ng Di\u1ec7m g\u1ea7n nh\u01b0 ch\u1eb3ng bao gi\u1edd ng\u1ee7, c\u00e0ng v\u1ec1 khuya \u00f4ng \u1ea5y l\u1ea1i c\u00e0ng t\u1ec9nh t\u00e1o. Nh\u01b0ng l\u00e2u d\u1ea7n, ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng quen. T\u00f4i th\u01b0\u1eddng th\u1ee9c c\u00f9ng \u00f4ng \u1ea5y cho t\u1edbi ph\u00fat cu\u1ed1i tr\u01b0\u1edbc khi \u0111i l\u00e0m ca \u0111\u00eam, th\u1eadm ch\u00ed t\u00f4i c\u00f2n th\u1ea5y th\u00edch nghe \u00f4ng \u1ea5y n\u00f3i.&#8221;\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ed1i v\u1edbi gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng V\u0103n, \u00f4ng Di\u1ec7m c\u0169ng \u0111\u1ed1i x\u1eed nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u1ed1i v\u1edbi nhi\u1ec1u v\u1ecb kh\u00e1ch xa l\u1ea1.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">&#8220;Nhi\u1ec1u v\u1ecb kh\u00e1ch v\u1ed9i v\u00e3 gh\u00e9 c\u0103n h\u1ed9 c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p \u00f4ng Di\u1ec7m l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ho\u1eb7c h\u00e0n huy\u00ean v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi quen c\u0169, ch\u1eb3ng ai ng\u1edd m\u00ecnh s\u1ebd ph\u1ea3i ng\u1ed3i su\u1ed1t nhi\u1ec1u gi\u1edd, th\u1eadm ch\u00ed c\u1ea3 \u0111\u00eam, \u0111\u1ec3 nghe \u00f4ng \u1ea5y n\u00f3i chuy\u1ec7n. H\u1ecd th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn l\u00fac s\u00e1u gi\u1edd chi\u1ec1u, v\u1eeba \u0111\u1eb7t ch\u00e2n xu\u1ed1ng t\u00e0u sau m\u1ea5y gi\u1edd bay, ho\u1eb7c m\u1ea5y ng\u00e0y l\u00eanh \u0111\u00eanh tr\u00ean bi\u1ec3n, ho\u1eb7c m\u1ec7t r\u00e3 r\u1eddi sau c\u1ea3 ng\u00e0y mua s\u1eafm, tham quan. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a k\u1ecbp \u0103n u\u1ed1ng g\u00ec, \u0111\u1ecbnh\u00a0 b\u1ee5ng s\u1ebd c\u00f3 th\u1eddi gi\u1edd th\u01b0\u1edfng th\u1ee9c v\u00e0i m\u00f3n M\u1ef9 r\u1ed3i c\u00f2n \u0111i d\u1ea1o ti\u1ebfp New York bu\u1ed5i t\u1ed1i. M\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00e1c th\u00ec ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh gh\u00e9 m\u1ed9t l\u00e1t r\u1ed3i v\u1ec1 kh\u00e1ch s\u1ea1n ngh\u1ec9 ch\u00e2n, coi nh\u01b0 kh\u00e9p l\u1ea1i m\u1ed9t ng\u00e0y d\u00e0i.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">Nh\u01b0ng v\u1edbi \u00f4ng Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m, b\u1ea5t k\u1ec3 kh\u00e1ch \u0111\u00f3i hay no, s\u00e1u gi\u1edd t\u1ed1i hay n\u1eeda \u0111\u00eam, \u00f4ng v\u1eabn t\u1ec9nh nh\u01b0 s\u00e1o v\u00e0 n\u1ebfu kh\u00f4ng ai gi\u1ee5c \u0103n, \u00f4ng c\u1ee9 n\u00f3i m\u00e3i kh\u00f4ng d\u1ee9t. \u00d4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i di\u1ec7n c\u00f3 \u0111\u00f3i hay m\u1ec7t, b\u1edfi v\u1edbi \u00f4ng, h\u1ecd \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t n\u1eeda v\u00f2ng tr\u00e1i \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 g\u1eb7p m\u00ecnh th\u00ec \u00f4ng ph\u1ea3i d\u00e0nh cho h\u1ecd m\u1ed9t cu\u1ed9c tr\u00f2 chuy\u1ec7n r\u00f5 d\u00e0i.&#8221;\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 th\u1ec3 v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1ch th\u00edch nghe \u00f4ng Di\u1ec7m \u0111\u1ed9c tho\u1ea1i th\u00e2u \u0111\u00eam, nh\u01b0ng ch\u1eafc nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng th\u1ea5y kh\u1ed5 s\u1edf v\u00ec \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. Th\u1eadt th\u00fa v\u1ecb l\u00e0 \u00f4ng Di\u1ec7m lu\u00f4n tin r\u1eb1ng m\u00ecnh n\u1ee3 c\u00e1c v\u1ecb kh\u00e1ch m\u1ed9t cu\u1ed9c n\u00f3i chuy\u1ec7n d\u00e0i v\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y lu\u00f4n c\u1ed1 g\u1eafng trao \u0111\u1ed5i m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u1ec9n chu, c\u1ea9n tr\u1ecdng. C\u0169ng d\u1ec5 th\u1ea5y r\u1eb1ng \u00f4ng kh\u00f4ng gi\u1ecfi giao ti\u1ebfp v\u00e0 th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd t\u1ee9 hay th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111ang n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi m\u00ecnh. Th\u1eadm ch\u00ed ch\u00fang\u00a0ta c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ecfng\u00a0\u0111o\u00e1n r\u1eb1ng nh\u1eefng cu\u1ed9c \u0111\u1ed9c tho\u1ea1i \u1ea5y l\u00e0 d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a m\u1ed9t d\u1ea1ng t\u1ef1 k\u1ef7 nh\u1eb9.<sup>2<\/sup>\u00a0\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng g\u00ec ph\u1ea7n n\u00e0o b\u00f9 \u0111\u1eafp cho nh\u1eefng gi\u1edd d\u00e0i kh\u00e1ch ph\u1ea3i ng\u1ed3i nghe \u00f4ng Di\u1ec7m n\u00f3i ch\u00ednh l\u00e0 \u00f4ng r\u1ea5t am hi\u1ec3u ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 \u201cc\u00f3 v\u00f4 s\u1ed1 th\u00f4ng tin c\u00e1 nh\u00e2n c\u00f9ng nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u1ec1 c\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt Vi\u1ec7t Nam \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi v\u00e0 tr\u01b0\u1edbc kia. \u00d4ng r\u1ea5t h\u00e0i h\u01b0\u1edbc v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1ecfi b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 \u00f4ng kh\u00f4ng \u01b0a.\u201d \u00d4ng V\u0103n k\u1ec3 l\u1ea1i:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">&#8220;Khi t\u00f4i ng\u1ed3i vi\u1ebft nh\u1eefng d\u00f2ng n\u00e0y, t\u00f4i v\u1eabn c\u00f2n th\u1ea5y r\u00f5 trong \u0111\u1ea7u h\u00ecnh \u1ea3nh bu\u1ed3n c\u01b0\u1eddi khi \u00f4ng Di\u1ec7m b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc L\u00fd Ch\u00e1nh \u0110\u1ee9c. \u00d4ng \u0111\u1ee9ng ch\u1eafp tay, mi\u1ec7ng m\u00e9o x\u1ec7ch, r\u1ed3i ti\u1ebfp t\u1ee5c u\u1ed1n l\u01b0ng, v\u1eeba l\u00e0m v\u1eeba b\u00ecnh lu\u1eadn: \u201c\u0110\u1ee9c gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t di\u1ec5n vi\u00ean tr\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u, m\u00faa theo ti\u1ebfng castanets. Th\u00e2n m\u00ecnh \u00f4ng ta co gi\u1eadt, c\u00f2n tay gi\u1eadt l\u00ean gi\u1eadt xu\u1ed1ng nh\u01b0 b\u1ecb d\u00e2y r\u1ed1i gi\u1eadt v\u1eady.\u201d\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vi\u1ec7c \u00f4ng Di\u1ec7m c\u00f3 t\u00ednh h\u00e0i h\u01b0\u1edbc c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ea5t ng\u1edd, nh\u1ea5t l\u00e0 n\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ecdc nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft v\u1ec1 \u00f4ng. Tuy v\u1eady, h\u1ed3i k\u00fd n\u00e0y c\u00f2n ti\u1ebft l\u1ed9 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u kh\u00e1c v\u1ec1 con ng\u01b0\u1eddi \u00f4ng. Theo \u00f4ng V\u0103n, \u00f4ng Di\u1ec7m kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u201chay tr\u00e1nh nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u1ed3n th\u1ed5i, t\u00e1n g\u1eabu, hay ng\u1ea1i n\u00f3i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng chuy\u1ec7n kh\u00f4ng thanh nh\u00e3 [vulgar] li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ph\u1ee5 n\u1eef.\u201d \u00d4ng V\u0103n k\u1ec3:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">&#8220;Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, c\u00f3 l\u1ea7n t\u00f4i k\u1ec3 cho \u00f4ng Di\u1ec7m nghe v\u1ec1 b\u00e0 Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n, ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 h\u00f4m \u0111\u00f3 t\u00f4i th\u1ea5y \u0111ang \u0111i d\u1ea1o tay trong tay v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng g\u1ea7n ng\u00e2n h\u00e0ng c\u1ee7a t\u00f4i&#8230; tr\u00ean ph\u1ed1 57, g\u1ea7n v\u0103n ph\u00f2ng VOA. \u00d4ng Di\u1ec7m c\u01b0\u1eddi l\u1edbn r\u1ed3i gi\u1ea3i th\u00edch v\u1edbi t\u00f4i r\u1eb1ng b\u00e0 H\u00e3n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi song t\u00ednh, v\u00e0 d\u00f9 b\u00e0 t\u1ecf ra th\u00e2n m\u1eadt \u2014 ngay c\u1ea3 gi\u1eefa ch\u1ed1n c\u00f4ng c\u1ed9ng! \u2014 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng \u0111\u00f3, th\u00ec \u00f4ng ta c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec c\u1ea3.<sup>3<\/sup>\u00a0Theo \u00f4ng Di\u1ec7m, t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u00e0n \u201c\u0111\u1ea5m\u00a0b\u1ed1c trong b\u00f3ng t\u1ed1i\u201d. C\u00f3 nhi\u1ec1u chi ti\u1ebft \u00edt ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft v\u1ec1 b\u00e0 H\u00e3n, v\u1ee3 c\u1ee7a m\u1ed9t h\u1ecdc gi\u1ea3 n\u1ed5i ti\u1ebfng \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i, v\u00e0 \u00f4ng Di\u1ec7m bi\u1ebft r\u00f5, \u0111\u00e3 k\u1ec3 l\u1ea1i cho ch\u00fang t\u00f4i.<sup>4<\/sup>\u00a0T\u00f4i c\u1ea3m th\u1ea5y nh\u1eb9 nh\u00f5m khi th\u1ea5y \u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi ho\u00e0n to\u00e0n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng\u00a0d\u00f9 c\u00f3\u00a0nh\u1eefng ti\u1ebfng x\u1ea5u nh\u01b0 \u201ck\u1ebb gh\u00e9t ph\u1ee5 n\u1eef\u201d, \u201csu\u1ed1t \u0111\u1eddi\u00a0kh\u00f4ng quan h\u1ec7 v\u1edbi ph\u1ee5 n\u1eef\u201d\u00a0[eternal\u00a0virgin],\u00a0hay nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1\u00a0ng\u01b0\u1eddi ta g\u00e1n cho \u00f4ng.&#8221;\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nhi\u1ec1u nh\u00e0 b\u00e1o n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111\u00e3 m\u00f4 t\u1ea3 \u00f4ng Di\u1ec7m l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u201cgh\u00e9t ph\u1ee5 n\u1eef\u201d<sup>5<\/sup>, nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ee9c t\u1ea1p h\u01a1n. M\u1ed9t quan ni\u1ec7m ph\u1ed5 bi\u1ebfn kh\u00e1c v\u1ec1 \u00f4ng Di\u1ec7m l\u00e0 \u00f4ng r\u1ea5t s\u00f9ng \u0111\u1ea1o,<sup>6<\/sup> nh\u01b0ng \u00f4ng V\u0103n cho r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Trong nhi\u1ec1u bu\u1ed5i s\u00e1ng Ch\u1ee7 Nh\u1eadt \u0111i\u00a0l\u1ec5 nh\u00e0 th\u1edd c\u00f9ng \u00f4ng Di\u1ec7m v\u00e0 quan s\u00e1t c\u00e1ch \u00f4ng sinh ho\u1ea1t ngo\u00e0i x\u00e3 h\u1ed9i c\u0169ng nh\u01b0 \u1edf nh\u00e0, \u00f4ng V\u0103n k\u1ec3 l\u1ea1i:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">&#8220;Tr\u00e1i v\u1edbi l\u1eddi \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng \u00f4ng Di\u1ec7m l\u00e0 \u201clinh m\u1ee5c m\u1eb7c th\u01b0\u1eddng ph\u1ee5c\u201d hay c\u1ef1c k\u1ef3 s\u00f9ng \u0111\u1ea1o nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u00e0 tu, t\u00f4i ch\u01b0a bao gi\u1edd th\u1ea5y \u00f4ng r\u01b0\u1edbc l\u1ec5 hay c\u01b0 x\u1eed kh\u00e1c g\u00ec so v\u1edbi ch\u00fang t\u00f4i \u2014 nh\u1eefng t\u00edn h\u1eefu C\u00f4ng gi\u00e1o b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00e1 s\u00f9ng \u0111\u1ea1o. Th\u1ef1c ra, \u00f4ng Di\u1ec7m kh\u00f4ng mang theo s\u00e1ch l\u1ec5 hay tr\u00e0ng h\u1ea1t, v\u00e0 \u00f4ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u1edf l\u1ea1i nh\u00e0 th\u1edd l\u00e2u h\u01a1n gia \u0111\u00ecnh t\u00f4i. Ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng ch\u01b0a bao gi\u1edd th\u1ea5y \u00f4ng c\u1ea7u nguy\u1ec7n hay th\u1ef1c hi\u1ec7n nghi l\u1ec5 t\u00f4n gi\u00e1o n\u00e0o \u1edf nh\u00e0. N\u1ebfu \u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 m\u1ed9t t\u00edn h\u1eefu C\u00f4ng gi\u00e1o \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t m\u1ed9 \u0111\u1ea1o th\u00ec \u00f4ng \u0111\u00e3 ph\u1ea3i k\u00edn \u0111\u00e1o \u0111\u1ebfn m\u1ee9c kh\u00f4ng ai nh\u1eadn ra, v\u00e0 t\u00f4i kh\u00f4ng hi\u1ec3u nh\u1eefng l\u1eddi g\u00e1n cho \u00f4ng bi\u1ec7t danh \u201cnh\u00e0 tu\u201d b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb \u0111\u00e2u. T\u00f4i s\u1ebd kh\u00f4ng ng\u1ea1c nhi\u00ean n\u1ebfu ph\u00e1t hi\u1ec7n ra \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi l\u1ebd b\u1ecba \u0111\u1eb7t c\u1ee7a k\u1ebb th\u00f9 ch\u00ednh tr\u1ecb nh\u1eb1m bi\u1ebfn \u00f4ng th\u00e0nh m\u1ed9t \u201cng\u01b0\u1eddi tu xu\u1ea5t\u201d v\u00e0 do \u0111\u00f3 kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng l\u00e0m ch\u00ednh kh\u00e1ch.&#8221;\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00f9 ch\u00fang ta kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i tin ho\u00e0n to\u00e0n nh\u1eefng g\u00ec \u00f4ng V\u0103n k\u1ec3 v\u1ec1 \u00f4ng Di\u1ec7m, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do g\u00ec \u0111\u1ec3 ph\u1ee7 nh\u1eadn, k\u1ec3 c\u1ea3 nh\u1eefng nh\u1eadn x\u00e9t d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y v\u1ec1 vi\u1ec7c v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m 1952, \u00f4ng Di\u1ec7m d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng l\u1edbn n\u00e0o cho t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">&#8220;V\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai, \u00f4ng Di\u1ec7m kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn. \u00d4ng kh\u00f4ng bi\u1ebft \u2014 v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng mu\u1ed1n li\u1ec1u m\u00ecnh d\u1ef1 \u0111o\u00e1n \u2014 \u0111i\u1ec1u g\u00ec s\u1ebd x\u1ea3y ra v\u1edbi \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ch\u00fang ta. V\u1ec1 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u00e1 nh\u00e2n, \u00f4ng kh\u00e1 th\u00e0nh th\u1eadt khi n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0169ng kh\u00f4ng d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh c\u00f3, b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111i\u1ec1u g\u00ec quan tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1eadt s\u1ef1 \u0111\u1ecbnh h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng g\u00ec. T\u1eeb \u00f4ng Di\u1ec7m hay d\u00f9ng nh\u1ea5t l\u00e0 \u201ch\u1ecdc h\u1ecfi.\u201d \u00d4ng sang M\u1ef9 ch\u1ee7 y\u1ebfu \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 v\u00e0 \u0111\u1ec3 \u201ch\u1ecdc h\u1ecfi\u201d, nh\u01b0 \u00f4ng n\u00f3i.&#8221;\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u00f4ng Di\u1ec7m v\u1eabn \u0111ang ch\u1edd \u0111\u1ee3i l\u1ecbch s\u1eed xoay chuy\u1ec3n theo h\u01b0\u1edbng c\u00f3 l\u1ee3i cho m\u00ecnh, v\u00e0 kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111o\u00e1n tr\u01b0\u1edbc t\u01b0\u01a1ng lai, nh\u1ea5t l\u00e0 v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 \u00f4ng V\u0103n \u2014 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1 th\u00e2n t\u00edn c\u1ee7a \u00f4ng. C\u00f3 l\u1ebd ch\u00fang ta s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1eb7c d\u00f9 \u00f4ng V\u0103n kh\u00f4ng k\u1ef3 v\u1ecdng nhi\u1ec1u \u1edf \u00f4ng Di\u1ec7m, nh\u01b0ng sau khi \u00f4ng Di\u1ec7m tr\u1edf th\u00e0nh t\u1ed5ng th\u1ed1ng, \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i \u00e2n\u00a0t\u00ecnh v\u00e0\u00a0b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u00f4ng V\u0103n l\u00e0m \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng h\u00f2a t\u1ea1i H\u1ed3ng K\u00f4ng v\u00e0o n\u0103m 1956. L\u00e0 L\u00e3nh s\u1ef1 H\u1ed3ng K\u00f4ng v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t vi\u00ean ch\u1ee9c ph\u1ee5c v\u1ee5 d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n \u00f4ng Di\u1ec7m, \u00f4ng V\u0103n tin v\u00e0o s\u1ee9 m\u1ec7nh v\u00e0 s\u1ef1 li\u00eam ch\u00ednh c\u1ee7a v\u1ecb t\u1ed5ng th\u1ed1ng n\u00e0y, nh\u01b0ng \u00f4ng c\u0169ng \u0111\u00e3 g\u1eb7p ph\u1ea3i nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta\u00a0n\u00f3i nhi\u1ec1u\u00a0v\u1ec1 ch\u00ednh quy\u1ec1n Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m: t\u1eeb c\u00e1c quan ch\u1ee9c tham nh\u0169ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n trong gia \u0111\u00ecnh t\u1ed5ng\u00a0th\u1ed1ng\u00a0v\u1eeba b\u1ea5t trung v\u1eeba ki\u00eau ng\u1ea1o v\u1edbi quy\u1ec1n l\u1ef1c qu\u00e1 l\u1edbn, cho \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c t\u1ed5ng th\u1ed1ng b\u1ecb bao quanh b\u1edfi nh\u1eefng k\u1ebb n\u1ecbnh b\u1ee3 v\u00e0 kh\u00f3 ti\u1ebfp c\u1eadn \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i th\u1eb3ng cho \u00f4ng bi\u1ebft s\u1ef1 th\u1eadt. M\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, ch\u00fang ta c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u1eafc \u00f4ng V\u0103n hi\u1ec3u r\u00f5 ch\u00ednh s\u1ef1 S\u00e0i G\u00f2n \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0o khi \u00f4ng s\u1ed1ng v\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf H\u1ed3ng K\u00f4ng\u00a0xa S\u00e0i G\u00f2n. Tuy v\u1eady, \u00f4ng c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u1ea1i ch\u1ec9\u00a0tr\u00edch n\u1eb7ng n\u1ec1\u00a0gia \u0111\u00ecnh T\u1ed5ng th\u1ed1ng Di\u1ec7m, t\u1eeb c\u00e1c anh em trai nh\u01b0 Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Nhu, Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Th\u1ee5c, Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh C\u1ea9n, Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Luy\u1ec7n, cho \u0111\u1ebfn b\u00e0 Nhu, cha m\u1eb9 b\u00e0 l\u00e0 Tr\u1ea7n V\u0103n Ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Th\u00e2n Th\u1ecb Nam Tr\u00e2n, c\u00f9ng nhi\u1ec1u quan ch\u1ee9c kh\u00e1c.\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ebfn n\u0103m 1960, \u00f4ng V\u0103n tr\u1edf n\u00ean v\u00f4 c\u00f9ng th\u1ea5t v\u1ecdng khi v\u1ec1 S\u00e0i G\u00f2n d\u1ef1 h\u1ed9i ngh\u1ecb k\u00e9o d\u00e0i m\u1ed9t tu\u1ea7n d\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u c\u00e1c c\u01a1 quan ngo\u1ea1i giao \u1edf n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i. M\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a h\u1ed9i ngh\u1ecb l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00f4 tr\u01b0\u01a1ng nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 ch\u00ednh ph\u1ee7 g\u1ecdi l\u00e0 \u201cth\u00e0nh t\u1ef1u\u201d c\u1ee7a Khu Tr\u00f9 M\u1eadt, v\u1edbi c\u00e1c chuy\u1ebfn \u0111i tham quan nh\u1eefng \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng v\u1ed9i v\u00e0ng, dang d\u1edf. Trong h\u1ed3i k\u00fd, \u00f4ng \u0111\u00e3 m\u00f4 t\u1ea3 r\u1ea5t chi ti\u1ebft c\u1ea3m x\u00fac v\u00e0 quan s\u00e1t c\u1ee7a m\u00ecnh:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">&#8220;H\u1ed9i ngh\u1ecb b\u1eaft \u0111\u1ea7u r\u1ea7m r\u1ed9 nh\u01b0ng k\u1ebft th\u00fac trong s\u1ef1 th\u1ea5t v\u1ecdng. T\u1ed5ng th\u1ed1ng Di\u1ec7m ngh\u0129 r\u1eb1ng vi\u1ec7c cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i s\u1ee9 t\u1eadn m\u1eaft th\u1ea5y nh\u1eefng \u2018th\u00e0nh t\u1ef1u\u2019 n\u00e0y s\u1ebd c\u1ee7ng c\u1ed1 ph\u1ea7n n\u00e0o ni\u1ec1m tin v\u1ed1n \u0111ang suy gi\u1ea3m c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7, nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf l\u1ea1i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i. Kh\u00f4ng m\u1ed9t tr\u01b0\u1edfng ph\u00e1i \u0111o\u00e0n n\u00e0o b\u1ecb \u0111\u00e1nh l\u1eeba b\u1edfi nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd ch\u1ee9ng ki\u1ebfn, v\u00e0 khi quay v\u1ec1 nhi\u1ec7m s\u1edf c\u1ee7a m\u00ecnh, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u1ec1u hy v\u1ecdng s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd b\u1ecb tri\u1ec7u t\u1eadp v\u1ec1 l\u1ea1i n\u1eefa.&#8221;\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau khi v\u1ee3 \u00f4ng b\u1ecb m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng \u2014 \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 do Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Nhu c\u1eed sang H\u1ed3ng K\u00f4ng l\u00e0m nhi\u1ec7m v\u1ee5 ch\u00ednh tr\u1ecb b\u00ed m\u1eadt \u2014 y\u00eau c\u1ea7u \u0111\u01b0a ti\u1ec1n, \u00f4ng V\u0103n \u0111\u00e3 quay v\u1ec1 S\u00e0i G\u00f2n \u0111\u1ec3 \u0111\u00edch th\u00e2n tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1ee5 \u201ct\u1ed1ng ti\u1ec1n\u201d n\u00e0y v\u1edbi \u00f4ng Di\u1ec7m. \u00d4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 kh\u00e1 c\u0103ng th\u1eb3ng v\u1edbi t\u1ed5ng th\u1ed1ng, ng\u01b0\u1eddi sau \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 y\u00eau c\u1ea7u \u00f4ng g\u1eb7p \u00f4ng Nhu \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft. To\u00e0n b\u1ed9 s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y khi\u1ebfn \u00f4ng V\u0103n mu\u1ed1n t\u1eeb ch\u1ee9c, d\u00f9 trong l\u00f2ng \u00f4ng v\u1eabn gi\u1eef ni\u1ec1m tin v\u00e0o \u00f4ng Di\u1ec7m:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">&#8220;M\u1ed9t c\u1ea3m gi\u00e1c ch\u00e1n n\u1ea3n v\u00e0 m\u1ec7t m\u1ecfi v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 chuy\u1ec7n n\u00e0y tr\u00e0n ng\u1eadp trong t\u00f4i: Vi\u1ec7t Nam d\u01b0\u1edbi chi\u1ebfc \u00f4 che c\u1ee7a M\u1ef9, ch\u00ednh quy\u1ec1n v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb ki\u1ec3u S\u00e0i G\u00f2n, V\u00f5 V\u0103n H\u1ea3i v\u00e0 C\u1ed1 v\u1ea5n ch\u00ednh tr\u1ecb Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Nhu. C\u00e1i b\u00f3ng c\u1ee9u r\u1ed7i duy nh\u1ea5t, d\u00f9 \u0111\u00e3 m\u1edd nh\u1ea1t v\u00e0 m\u1ec7t m\u1ecfi, v\u1eabn l\u00e0 \u00f4ng Di\u1ec7m \u2014 nh\u01b0ng \u00f4ng \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00f4 l\u1eadp sau nh\u1eefng b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Dinh \u0110\u1ed9c L\u1eadp. T\u00f4i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ng\u1edd nh\u1eefng suy ngh\u0129 c\u1ee7a m\u00ecnh l\u1ea1i g\u1ea7n v\u1edbi s\u1ef1 th\u1eadt \u0111\u1ebfn v\u1eady.&#8221;\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cu\u1ed1i c\u00f9ng, \u00f4ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u1edf l\u1ea1i. \u00d4ng gi\u1ea3i th\u00edch: \u201cNh\u00ecn \u00f4ng l\u1ea7n cu\u1ed1i tr\u01b0\u1edbc khi r\u1eddi Dinh, t\u00f4i c\u1ea3m th\u1ea5y: \u0110\u00e2y v\u1eabn l\u00e0 \u00f4ng Di\u1ec7m m\u00e0 t\u00f4i t\u1eebng quen\u00a0bi\u1ebft. \u00d4ng \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 thay\u00a0\u0111\u1ed5i, nh\u01b0ng s\u00e2u th\u1eb3m b\u00ean trong, \u00f4ng v\u1eabn l\u00e0 b\u1ea1n c\u1ee7a t\u00f4i. T\u00f4i s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c \u1edf l\u1ea1i v\u00ec \u00f4ng.\u201d \u00d4ng V\u0103n theo d\u00f5i t\u1eeb xa nh\u1eefng bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m cu\u1ed1i c\u1ee7a \u0110\u1ec7 nh\u1ea5t C\u1ed9ng h\u00f2a tr\u01b0\u1edbc khi \u00f4ng Di\u1ec7m b\u1ecb l\u1eadt \u0111\u1ed5. \u00d4ng nghi ng\u1edd r\u1eb1ng t\u1ed5ng th\u1ed1ng \u0111ang b\u1ecb em trai Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Nhu g\u1ea1t ra b\u00ean l\u1ec1. Hai\u00a0v\u1ee3 ch\u1ed3ng \u00f4ng \u01b0\u1edbc r\u1eb1ng \u00f4ng Di\u1ec7m t\u1eeb ch\u1ee9c v\u00e0 sang M\u1ef9 s\u1ed1ng l\u01b0u vong v\u1edbi h\u1ecd\u00a0nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u00e0y x\u01b0a \u0111\u1ec3 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u201c\u00f4ng n\u1ed9i\u201d c\u1ee7a c\u00e1c con m\u00ecnh. Nh\u01b0ng l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00e3 kh\u00f4ng di\u1ec5n ra theo c\u00e1ch\u00a0\u0111\u00f3\u00a0nh\u01b0 ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 bi\u1ebft.\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1eb7c d\u00f9 quy\u1ec3n ti\u1ec3u s\u1eed t\u1eadp trung ch\u1ee7 y\u1ebfu v\u00e0o Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m, n\u00f3 v\u1eabn ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng nhi\u1ec1u chi ti\u1ebft h\u1ea5p d\u1eabn v\u1ec1 c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a \u00f4ng V\u0103n t\u1ea1i \u0111\u00e0i\u00a0VOA v\u00e0 cu\u1ed9c s\u1ed1ng, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p, b\u1ea1n b\u00e8 \u1edf Hoa K\u1ef3 v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1950. Trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng m\u1ea9u chuy\u1ec7n nh\u1ecf v\u1ec1 c\u00e1c ch\u00ednh tr\u1ecb gia v\u00e0 h\u1ecdc gi\u1ea3 n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u01b0 \u0110\u1ed7 V\u1ea1n L\u00fd, Phan Huy \u0110\u00e1n v\u00e0 Hu\u1ef3nh Sanh Th\u00f4ng, c\u0169ng nh\u01b0 nhi\u1ec1u nh\u00e2n v\u1eadt gi\u1edd \u0111\u00e3 b\u1ecb l\u00e3ng qu\u00ean. V\u00ec t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan, bao g\u1ed3m c\u1ea3 \u00f4ng V\u0103n, \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 m\u1ea5t t\u1eeb l\u00e2u n\u00ean ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec3m ch\u1ee9ng b\u1ea5t k\u1ef3 chi ti\u1ebft n\u00e0o v\u00e0 nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u00e1 nh\u00e2n n\u00e0y c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3n nh\u1eadn v\u1edbi s\u1ef1 th\u1eadn tr\u1ecdng.\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4ng V\u0103n kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n k\u1ec3 chuy\u1ec7n m\u00e0 c\u00f2n l\u1ed3ng gh\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00f3 nh\u1eefng suy t\u01b0 s\u00e2u s\u1eafc, \u0111\u00f4i khi \u0111i\u1ec3m xuy\u1ebft v\u00e0i c\u00e2u th\u01a1. \u0110o\u1ea1n tr\u00edch d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y cho th\u1ea5y tri\u1ebft l\u00fd c\u1ee7a \u00f4ng trong c\u00e1ch tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e2u chuy\u1ec7n:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">&#8220;T\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1ef1 cho m\u00ecnh quy\u1ec1n&#8230; h\u1ee3p nh\u1ea5t ho\u1eb7c pha l\u1eabn hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u00e0 t\u01b0\u01a1ng lai [trong c\u00e2u chuy\u1ec7n], kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec thi\u1ebfu ki\u00ean nh\u1eabn hay thi\u1ebfu ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p k\u1ec3 chuy\u1ec7n b\u00e0i b\u1ea3n, m\u00e0 b\u1edfi m\u1ed9t c\u1ea3m gi\u00e1c th\u00f4i th\u00fac v\u1ec1 s\u1ef1 ti\u1ebfp n\u1ed1i kh\u00f4ng ng\u1eebng, ngay c\u1ea3 sau khi ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 ch\u1ebft. V\u00ec v\u1eady, hi\u1ec7n t\u1ea1i \u2013 qu\u00e1 kh\u1ee9 \u2013 t\u01b0\u01a1ng lai ch\u1eb3ng qua ch\u1ec9 l\u00e0 s\u1ef1 v\u0129nh c\u1eedu \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00f3i g\u1ecdn trong m\u1ed9t c\u00e1i l\u1ecd nh\u1ecf, s\u1eb5n s\u00e0ng v\u00e0 r\u1ef1c r\u1ee1 cho b\u1ea5t k\u1ef3 ai \u0111\u1ee7 tinh t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 chi\u00eam nghi\u1ec7m.&#8221;\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc s\u1ebd tr\u00e2n tr\u1ecdng s\u1ef1 trung th\u1ef1c v\u00e0 s\u1ef1 khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng c\u1ee7a \u00f4ng V\u0103n khi n\u00f3i v\u1ec1 b\u1ea3n th\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xung quanh:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">&#8220;Ch\u00fang t\u00f4i ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e0 c\u00e1ch m\u1ea1ng. Ch\u00fang t\u00f4i ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00f3m thanh ni\u00ean m\u1ed9ng m\u01a1, ng\u00e2y th\u01a1, c\u1ed1 g\u1eafng ch\u1ed1ng l\u1ea1i th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p v\u00e0 b\u1ecdn tay sai c\u1ee7a h\u1ecd \u1edf Vi\u1ec7t Nam m\u1ed9t c\u00e1ch v\u1ee5ng v\u1ec1 v\u00e0 k\u00e9m hi\u1ec7u qu\u1ea3. M\u1ed9t s\u1ed1 trong ch\u00fang t\u00f4i tham v\u1ecdng h\u01a1n, nh\u01b0ng c\u01a1 b\u1ea3n ch\u00fang t\u00f4i ch\u1ec9 l\u00e0 l\u0169 tr\u1ebb con \u2014 non n\u1edbt, bu\u1ed3n c\u01b0\u1eddi v\u00e0 ch\u01b0a tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh, d\u00f9 khi \u1ea5y ai c\u0169ng \u0111\u00e3 ng\u1ea5p ngh\u00e9 tu\u1ed5i trung ni\u00ean.&#8221;\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u01a1n h\u1ebft, \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 s\u1ebd c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ed nh\u1edb tuy\u1ec7t v\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng V\u0103n c\u00f9ng t\u00e0i k\u1ec3 chuy\u1ec7n duy\u00ean d\u00e1ng, d\u00ed d\u1ecfm c\u1ee7a \u00f4ng. Quy\u1ec3n h\u1ed3i k\u00fd c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u1ea7y \u1eafp nh\u1eefng chi ti\u1ebft s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 con ng\u01b0\u1eddi, s\u1ef1 vi\u1ec7c, \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec3 b\u1eb1ng l\u1ed1i h\u00e0i h\u01b0\u1edbc nh\u1eb9 nh\u00e0ng. M\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 l\u00e0 \u0111o\u1ea1n \u00f4ng t\u1ea3 c\u0103n h\u1ed9 c\u1ee7a m\u1ed9t n\u1eef nghi\u00ean c\u1ee9u sinh t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Cornell:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">&#8220;T\u00f4i ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ea5y c\u0103n h\u1ed9 n\u00e0o b\u1ea9n h\u01a1n, nh\u1ea5t l\u00e0 c\u00e1i b\u1ed3n r\u1eeda v\u1edbi \u0111\u1ed1ng b\u00e1t \u0111\u0129a ch\u01b0a r\u1eeda ch\u1ea5t \u0111\u1ed1ng, b\u1ed1c m\u00f9i nh\u01b0 x\u00e1c th\u1ed1i. S\u00e0n nh\u00e0 tr\u00f4ng nh\u01b0 m\u1ed9t l\u1edbp \u0111\u1ea5t d\u00e0y ba inch \u0111\u00f3ng th\u00e0nh t\u1ea5m th\u1ea3m nh\u1ea7y nh\u1ee5a, b\u1ed1c m\u00f9i kh\u00f3 ng\u1eedi. C\u00f2n nh\u1eefng chi\u1ebfc gi\u01b0\u1eddng tr\u00ean t\u1ea5m th\u1ea3m \u1ea9m \u01b0\u1edbt h\u00f4i h\u00e1m \u1ea5y th\u00ec nh\u01b0 m\u1ed9t khu r\u1eebng g\u1ed1i, ga, ch\u0103n ch\u1ea5t ch\u1ed3ng. M\u1ed9t b\u00e3i chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng ngay sau m\u1ed9t tr\u1eadn \u0111\u1ee5ng \u0111\u1ed9 \u0111\u1eabm m\u00e1u ch\u01b0a k\u1ecbp d\u1ecdn d\u1eb9p c\u00f3 l\u1ebd c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00f4ng kinh t\u1edfm h\u01a1n th\u1ebf.\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0 ch\u1ee7 nh\u00e2n c\u1ee7a c\u0103n h\u1ed9 \u1ea5y, Marjorie Weiner\u00a0<sup>7<\/sup>, v\u1ed1n l\u00e0 m\u1ed9t<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">&#8220;c\u00f4 g\u00e1i kh\u00f4ng h\u1ec1 x\u1ea5u, nh\u01b0ng l\u00f4i th\u00f4i t\u1eeb \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn ch\u00e2n. \u0110\u00f4i m\u1eaft xanh nh\u1ea1t c\u1ee7a c\u00f4 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eeda s\u1ea1ch, th\u1eadt ti\u1ebfc khi th\u1ea5y ch\u00fang \u0111\u1ee5c ng\u1ea7u nh\u01b0 ph\u1ee7 m\u1ed9t m\u00e0n s\u01b0\u01a1ng m\u1ecfng, kh\u00f3e m\u1eaft c\u00f2n \u0111\u00f3ng c\u1eb7n th\u00e0nh nh\u1eefng c\u1ee5c b\u1ea9n li ti. V\u1eady m\u00e0 ch\u1ec9 v\u00e0i n\u0103m sau, ch\u00fang t\u00f4i l\u1ea1i g\u1eb7p l\u1ea1i c\u00f4 \u1edf S\u00e0i G\u00f2n, \u0111\u00e3 h\u00f3a th\u00e0nh m\u1ed9t \u201ctr\u00e1i ch\u00edn\u201d ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c \u2014 m\u1ed9t c\u00f4 g\u00e1i quy\u1ebfn r\u0169 \u0111\u1ebfn m\u1ee9c h\u00ecnh \u1ea3nh L\u1ecd Lem h\u00f3a th\u00e2n hi\u1ec7n l\u00ean ngay trong \u0111\u1ea7u t\u00f4i. M\u00e1 h\u1ed3ng, c\u1eed ch\u1ec9 duy\u00ean d\u00e1ng, m\u00e1i t\u00f3c xo\u0103n bu\u00f4ng l\u01b0\u1ee3n s\u00f3ng v\u00e0ng \u00f3ng tr\u00ean vai, Marjorie tr\u00f4ng ch\u1eb3ng kh\u00e1c n\u00e0o Madame R\u00e9camier trong salon c\u1ee7a b\u00e0, nh\u1ea5t l\u00e0 khi c\u00f4 ti\u1ebfp kh\u00e1ch v\u00e0o m\u1ed7i chi\u1ec1u th\u1ee9 T\u01b0 v\u00e0 th\u1ee9 N\u0103m t\u1ea1i c\u0103n h\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0i tr\u00ed tinh t\u1ebf tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng B\u00e0 Huy\u1ec7n Thanh Quan.&#8221;\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1eb7c d\u00f9 c\u00e2u chuy\u1ec7n trong quy\u1ec3n h\u1ed3i k\u00fd n\u00e0y ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec3 l\u1ea1i b\u1edfi m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n nhi\u1ec1u th\u1eadp k\u1ef7 sau s\u1ef1 ki\u1ec7n, nh\u01b0ng n\u00f3 s\u1ebd r\u1ea5t th\u00fa v\u1ecb \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc v\u00e0 sinh vi\u00ean ng\u00e0nh l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam. \u00d4ng Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t trong l\u1ecbch s\u1eed hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn ch\u01b0a bi\u1ebft nhi\u1ec1u v\u1ec1 \u00f4ng v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 do ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i k\u1ec3 l\u1ea1i.\u00a0Ch\u00fang t\u00f4i hy v\u1ecdng r\u1eb1ng quy\u1ec3n h\u1ed3i k\u00fd n\u00e0y c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 s\u1ed1ng g\u1ea7n ch\u00edn th\u00e1ng d\u01b0\u1edbi c\u00f9ng m\u1ed9t m\u00e1i nh\u00e0 v\u1edbi \u00f4ng Di\u1ec7m t\u1ea1i m\u1ed9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m quan tr\u1ecdng trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u00f4ng s\u1ebd g\u00f3p ph\u1ea7n n\u00e2ng cao hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 \u00f4ng. V\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 bi\u00ean t\u1eadp vi\u00ean, t\u00f4i \u0111\u1ec3 t\u00e1c gi\u1ea3 t\u1ef1 n\u00f3i v\u1ec1 m\u00ecnh, ngo\u1ea1i tr\u1eeb vi\u1ec7c\u00a0ph\u00e2n\u00a0ra\u00a0c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0\u00a0th\u00eam v\u00e0o\u00a0ti\u00eau \u0111\u1ec1 \u0111\u1ec3 c\u00e2u\u00a0chuy\u1ec7n d\u1ec5 theo d\u00f5i h\u01a1n. T\u00f4i c\u0169ng bi\u00ean\u00a0t\u1eadp \u0111\u1ec3\u00a0c\u00e1c t\u1eeb ti\u1ebfng Vi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft \u0111\u00fang ch\u00ednh t\u1ea3 v\u1edbi c\u00e1c d\u1ea5u thanh \u0111i\u1ec7u v\u00e0 cung c\u1ea5p m\u1ed9t v\u00e0i ch\u00fa th\u00edch khi c\u1ea7n thi\u1ebft. Nh\u1eefng ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh d\u1ea5u c\u1ee5 th\u1ec3 b\u1eb1ng &#8220;(Au.).&#8221;\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>V\u0169\u00a0T\u01b0\u1eddng, <\/em><\/p>\n<p><em>Gi\u00e1o s\u01b0 Khoa h\u1ecdc Ch\u00ednh tr\u1ecb<\/em><\/p>\n<p><em> Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c Trung t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u Vi\u1ec7t-M\u1ef9 <\/em><\/p>\n<p><em>\u0110\u1ea1i h\u1ecdc Oregon\u00a0<\/em><\/p>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m v\u00e0 T\u00f4i: H\u1ed3i K\u00fd c\u1ee7a\u00a0B\u00f9i C\u00f4ng V\u0103n\u00a0 Bi\u00ean t\u1eadp v\u00e0 gi\u1edbi thi\u1ec7u b\u1edfi T\u01b0\u1eddng V\u0169\u00a0 US-Vietnam Research Center and Nh\u00e2n \u1ea2nh Publisher, 2025\u00a0 S\u00e1ch c\u00f3 b\u00e1n online (b\u1ea5m v\u00e0o link d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 mua): Hard Cover, Soft Cover L\u1edcI\u00a0GI\u1edaI\u00a0THI\u1ec6U\u00a0 Trung t\u00e2m Nghi\u00ean c\u1ee9u M\u1ef9-Vi\u1ec7t h\u00e2n h\u1ea1nh xu\u1ea5t b\u1ea3n quy\u1ec3n h\u1ed3i k\u00fd c\u1ee7a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":14999,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[],"class_list":["post-14998","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publications"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14998","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14998"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14998\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15093,"href":"https:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14998\/revisions\/15093"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14999"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14998"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14998"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14998"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}