{"id":12860,"date":"2023-02-01T09:52:01","date_gmt":"2023-02-01T09:52:01","guid":{"rendered":"http:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/?p=12860"},"modified":"2026-05-26T04:21:57","modified_gmt":"2026-05-26T04:21:57","slug":"viet-nam-cong-hoa-1955-1975-kinh-nghiem-kien-quoc-the-republic-of-vietnam-1955-1975-vietnamese-perspectives-on-nation-building","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/viet-nam-cong-hoa-1955-1975-kinh-nghiem-kien-quoc-the-republic-of-vietnam-1955-1975-vietnamese-perspectives-on-nation-building\/","title":{"rendered":"Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng Ho\u00e0, 1955-1975: Kinh Nghi\u1ec7m Ki\u1ebfn Qu\u1ed1c [The Republic of Vietnam, 1955-1975: Vietnamese Perspectives on Nation Building]"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"12860\" class=\"elementor elementor-12860\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-1f6a3d75 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"1f6a3d75\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-144ac463\" data-id=\"144ac463\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-78646825 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"78646825\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng Ho\u00e0, 1955-1975: Kinh Nghi\u1ec7m Ki\u1ebfn Qu\u1ed1c<\/em> [<em>The Republic of Vietnam, 1955-1975: Vietnamese Perspectives on Nation Building<\/em>], V\u0169 T\u01b0\u1eddng v\u00e0 Sean Fear bi\u00ean so\u1ea1n. Ithaca, NY: Cornell University Press, 2019.\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ea3n d\u1ecbch ti\u1ebfng Vi\u1ec7t do Phan L\u01b0\u01a1ng Quang d\u1ecbch (ch\u01b0\u01a1ng 1 \u0111\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng 4), V\u0169 T\u01b0\u1eddng d\u1ecbch B\u00e0i gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng 5, c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng c\u00f2n l\u1ea1i do c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 t\u1ef1 vi\u1ebft b\u1eb1ng ti\u1ebfng Vi\u1ec7t ho\u1eb7c d\u1ecbch l\u1ea1i t\u1eeb ti\u1ebfng Anh c\u00f3 tham kh\u1ea3o b\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a Phan L\u01b0\u01a1ng Quang. S\u00e1ch do V\u0103n H\u1ecdc xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u0103m 2020.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>B\u00e0i gi\u1edbi thi\u1ec7u s\u00e1ch d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u1ee7a Ti\u1ebfn s\u1ef9 Nguy\u1ec5n D\u1ecbu H\u01b0\u01a1ng, Ph\u00f3 Gi\u00e1o s\u01b0 S\u1eed h\u1ecdc \u0110\u1ea1i h\u1ecdc UC at Irvine.<\/em><\/strong><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng Ho\u00e0, 1955-1975: Kinh Nghi\u1ec7m Ki\u1ebfn Qu\u1ed1c<\/strong><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cR\u1ea5t nhi\u1ec1u ph\u00f3ng vi\u00ean n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111\u00e3 t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt v\u1ec1 cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh \u1edf Vi\u1ec7t Nam. Nh\u01b0ng d\u00f9 h\u1ecd \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u00f3 bao nhi\u00eau l\u00e2u hay h\u1ecd c\u00f3 hi\u1ec3u v\u1ec1 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0y nhi\u1ec1u nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, cu\u1ed9c chi\u1ebfn kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ea5m v\u00e0o t\u00e2m h\u1ed3n h\u1ecd gi\u1ed1ng nh\u01b0 n\u00f3 \u0111\u00e3 th\u1ea5m v\u00e0o nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi con c\u1ee7a \u0111\u1ea5t Vi\u1ec7t,\u201d ph\u00f3ng vi\u00ean chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng V\u0169 Thanh Thu\u1ef7 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh trong ph\u1ea7n m\u1edf \u0111\u1ea7u b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1ec1 m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ebf c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed (tr. 128).<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Qu\u1ea3 th\u1ef1c mu\u1ed1n th\u1ea5u hi\u1ec3u cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh n\u00e0y c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111i s\u00e2u t\u00ecm hi\u1ec3u ch\u00ednh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 tr\u1ea3i nghi\u1ec7m th\u1eddi \u0111\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed \u1ea5y tr\u00ean qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng m\u00e1u th\u1ecbt c\u1ee7a h\u1ecd, c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u1eafng nghe ch\u00ednh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi g\u00f3p ph\u1ea7n l\u00e0m n\u00ean l\u1ecbch s\u1eed ph\u1ea3n \u00e1nh nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd coi l\u00e0 quan tr\u1ecdng v\u1edbi cu\u1ed9c \u0111\u1eddi h\u1ecd, v\u1edbi th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u1ee7a h\u1ecd. \u0110\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 \u0111i\u1ec3m c\u1ed1t l\u00f5i l\u00e0m n\u00ean gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a cu\u1ed1n tuy\u1ec3n t\u1eadp <em>Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng Ho\u00e0, 1955-1975: Kinh Nghi\u1ec7m Ki\u1ebfn Qu\u1ed1c<\/em> m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t b\u1ea3n cu\u1ed1i n\u0103m 2019.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ch\u01b0\u01a1ng h\u1ed3i t\u01b0\u1edfng c\u00e1 nh\u00e2n c\u1ee7a t\u1eadp s\u00e1ch c\u00f9ng g\u00f3p ph\u1ea7n k\u1ec3 nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n sinh \u0111\u1ed9ng v\u00e0 \u0111\u1ea7y c\u1ea3m x\u00fac v\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng Ho\u00e0 (VNCH) \u0111\u1ec3 th\u1ea5y cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u0111\u00e3 th\u1ef1c s\u1ef1 th\u1ea5m v\u00e0o t\u1eebng c\u00e2u ch\u1eef v\u00e0 c\u1ea3 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi h\u1ecd cho t\u1edbi h\u00e0ng ch\u1ee5c n\u0103m sau. H\u1ecd l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi con \u0111\u00e3 c\u1ed1ng hi\u1ebfn tr\u00e1i tim, kh\u1ed1i \u00f3c, c\u00f9ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u n\u1ed7 l\u1ef1c \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a m\u00ecnh trong v\u00f2ng hai th\u1eadp k\u1ef7 t\u1ed3n t\u1ea1i ng\u1eafn ng\u1ee7i 1955-1975.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong su\u1ed1t 45 n\u0103m qua k\u1ec3 t\u1eeb khi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 S\u00e0i G\u00f2n s\u1ee5p \u0111\u1ed5, s\u00e1ch v\u1edf vi\u1ebft b\u1edfi ch\u00ednh nh\u1eefng c\u00f4ng d\u00e2n c\u1ee7a VNCH m\u00e0 \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i ti\u1ebfp c\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1 h\u1ea1n ch\u1ebf, ngo\u1ea1i tr\u1eeb m\u1ed9t v\u00e0i \u1ea5n ph\u1ea9m d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng h\u1ed3i k\u00fd c\u1ee7a nh\u1eefng nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 t\u01b0\u1edbng l\u0129nh qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. Trong kho t\u00e0ng kh\u1ed5ng l\u1ed3 v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam \u2013 c\u00e1ch m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi v\u1ec1 cu\u1ed9c chi\u1ebfn n\u00e0y, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u00e0i li\u1ec7u v\u1ec1 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi VNCH kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, c\u0169ng nh\u01b0 h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a VNCH trong nghi\u00ean c\u1ee9u h\u1ecdc thu\u1eadt \u1edf Hoa K\u1ef3 c\u00f2n t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i m\u1edd nh\u1ea1t. Cho t\u1edbi nay c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 t\u1eeb m\u1ecdi ph\u00eda c\u1ee7a cu\u1ed9c chi\u1ebfn v\u1eabn ch\u1ee7 y\u1ebfu ph\u00e2n t\u00edch nh\u1eefng kh\u00eda c\u1ea1nh ch\u00ednh tr\u1ecb, qu\u00e2n s\u1ef1, ngo\u1ea1i giao \u2013 nh\u1eefng ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 quen thu\u1ed9c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o x\u1edbi nhi\u1ec1u l\u1ea7n theo nh\u1eefng g\u00f3c nh\u00ecn kh\u00e1c nhau. Khi ch\u1ec9 t\u1eadp trung v\u00e0o v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a chi\u1ebfn tranh, nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng ch\u00fa \u00fd ph\u1ea3n \u00e1nh \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u0103n ho\u00e1 x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 nh\u1eefng th\u00e0nh t\u1ef1u v\u1ec1 kinh t\u1ebf, gi\u00e1o d\u1ee5c, b\u00e1o ch\u00ed, v\u0103n h\u1ecdc, hay ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u1ee7a VNCH. T\u1eadp trung v\u00e0o ch\u00ednh nh\u1eefng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t, cu\u1ed1n s\u00e1ch <em>Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng Ho\u00e0, 1955-1975: Kinh Nghi\u1ec7m Ki\u1ebfn Qu\u1ed1c<\/em> b\u1edfi v\u1eady l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh quan tr\u1ecdng v\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft, k\u1ecbp th\u1eddi gi\u00fap gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ef1 m\u1ea5t c\u00e2n b\u1eb1ng trong nghi\u00ean c\u1ee9u l\u1ecbch s\u1eed cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh \u1edf Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u1ed1ng nh\u01b0 cu\u1ed9c h\u1ed9i th\u1ea3o \u201ckhai s\u01a1n ph\u00e1 th\u1ea1ch\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c \u1edf \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Cornell n\u0103m 2012 \u2013 cu\u1ed9c h\u1ed9i th\u1ea3o khoa h\u1ecdc \u0111\u1ea7u ti\u00ean m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc Hoa K\u1ef3 v\u1edbi di\u1ec5n gi\u1ea3 l\u00e0 nh\u1eefng c\u1ef1u ch\u00ednh tr\u1ecb gia v\u00e0 qu\u00e2n nh\u00e2n c\u1ee7a VNCH, cu\u1ed9c h\u1ed9i th\u1ea3o \u1edf \u0110\u1ea1i h\u1ecdc California-Berkeley n\u0103m 2016 (m\u00e0 cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u00e0y l\u00e0 k\u1ef7 y\u1ebfu) m\u1eddi nh\u1eefng nh\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb, nh\u00e2n vi\u00ean h\u00e0nh ch\u00e1nh, qu\u00e2n nh\u00e2n, nh\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c, nh\u00e0 b\u00e1o, nh\u00e0 v\u0103n, ngh\u1ec7 s\u0129 \u0111\u1ec3 k\u1ec3 nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 cu\u1ed9c s\u1ed1ng v\u00e0 s\u1ee9 m\u1ec7nh c\u1ee7a h\u1ecd trong th\u1eddi VNCH. \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c \u0111\u00e1ng tr\u00e2n tr\u1ecdng c\u1ee7a ban t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u1ed9i th\u1ea3o v\u00e0 ban bi\u00ean t\u1eadp k\u1ef7 y\u1ebfu \u0111\u1ec3 l\u01b0u gi\u1eef v\u00e0 ph\u1ed5 bi\u1ebfn nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n qu\u00fd b\u00e1u c\u1ee7a m\u1ed9t th\u1ebf h\u1ec7 chi\u1ebfn tranh \u0111ang d\u1ea7n bi\u1ebfn m\u1ea5t, v\u00ec n\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd s\u1ebd ch\u1ec9 lan truy\u1ec1n gi\u1edbi h\u1ea1n trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t h\u1ea3i ngo\u1ea1i qua nh\u1eefng nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ho\u1eb7c nh\u1eefng k\u00eanh th\u00f4ng tin kh\u00f4ng ch\u00ednh th\u1ed1ng. Cu\u1ed9c h\u1ed9i th\u1ea3o v\u00e0 t\u1eadp s\u00e1ch k\u1ef7 y\u1ebfu \u0111\u00e3 t\u1ea1o c\u01a1 h\u1ed9i cho nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n l\u1ecbch s\u1eed n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh h\u00ecnh, qua \u0111\u00f3 l\u00e0m gi\u00e0u c\u00f3 th\u00eam l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 cung c\u1ea5p th\u00eam t\u01b0 li\u1ec7u g\u1ed1c cho c\u00f4ng vi\u1ec7c t\u00ecm hi\u1ec3u qu\u00e1 kh\u1ee9 cho c\u1ea3 gi\u1edbi nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eadp s\u00e1ch m\u1edf \u0111\u1ea7u v\u1edbi m\u1ed9t l\u1eddi gi\u1edbi thi\u1ec7u ng\u1eafn g\u1ecdn cung c\u1ea5p nhi\u1ec1u th\u00f4ng tin v\u1ec1 c\u00f4ng cu\u1ed9c ki\u1ebfn thi\u1ebft qu\u1ed1c gia c\u1ee7a VNCH, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 nh\u1eefng th\u1eed th\u00e1ch trong b\u1ed1i c\u1ea3nh qu\u1ed1c t\u1ebf th\u1eddi h\u1eadu thu\u1ed9c \u0111\u1ecba gi\u00fap b\u1ea1n \u0111\u1ecdc c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn t\u1ed5ng th\u1ec3 v\u1ec1 VNCH trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed n\u1eeda sau th\u1ebf k\u1ec9 XX. C\u00e1c b\u00e0i vi\u1ebft sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c chia theo n\u0103m ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 ch\u00ednh l\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf, ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 an ninh, gi\u00e1o d\u1ee5c, b\u00e1o ch\u00ed v\u00e0 truy\u1ec1n th\u00f4ng, v\u00e0 v\u0103n ho\u00e1 v\u00e0 ngh\u1ec7 thu\u1eadt. Tuy\u1ec3n t\u1eadp k\u1ebft th\u00fac v\u1edbi hai b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc tr\u1ebb N\u1eef-Anh Tr\u1ea7n v\u00e0 Tu\u1ea5n Ho\u00e0ng l\u00fd gi\u1ea3i s\u1ef1 v\u1eafng b\u00f3ng c\u1ee7a VNCH trong nghi\u00ean c\u1ee9u l\u1ecbch s\u1eed cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh \u1edf Hoa K\u1ef3, g\u00f3p th\u00eam quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0 c\u1ea3 nh\u1eefng gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a lo\u1ea1i h\u00ecnh t\u01b0 li\u1ec7u h\u1ed3i k\u00ed, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi gi\u1edbi thi\u1ec7u t\u00f3m t\u1eaft m\u1ed9t s\u1ed1 h\u1ed3i k\u00ed b\u1eb1ng ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u1ee7a nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt c\u00f3 t\u00ean tu\u1ed5i \u1edf VNCH t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1975.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a t\u1eadp s\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho m\u1ed9t th\u1ebf h\u1ec7 tr\u1ebb \u0111\u1ea7y t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u00e3 ghi d\u1ea5u \u1ea5n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a m\u00ecnh trong s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a VNCH. H\u1ecd \u0111\u1ec1u c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n cao, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng c\u00f3 b\u1eb1ng c\u1ea5p sau \u0111\u1ea1i h\u1ecdc ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o chuy\u00ean m\u00f4n t\u1ea1i Ph\u00e1p hay Hoa K\u1ef3 tr\u01b0\u1edbc khi tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng c\u00e1nh chim \u0111\u1ea7u \u0111\u00e0n trong l\u0129nh v\u1ef1c c\u1ee7a h\u1ecd. M\u1ed7i c\u00e2u chuy\u1ec7n nh\u1ea5n m\u1ea1nh s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a ng\u00e0nh ngh\u1ec1 chuy\u00ean m\u00f4n v\u1edbi nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n h\u1ecd cho c\u00f4ng cu\u1ed9c ki\u1ebfn thi\u1ebft qu\u1ed1c gia, nh\u1eefng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m c\u00e1 nh\u00e2n trong th\u1eddi chi\u1ebfn tranh, m\u1ed1i quan h\u1ec7 v\u1edbi Hoa K\u1ef3, nh\u1eafc nh\u1edb nh\u1eefng t\u00ean tu\u1ed5i c\u00f2n vang b\u00f3ng c\u1ee7a nhi\u1ec1u b\u1ea1n b\u00e8 \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p, nh\u00e2n sinh quan v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi quan c\u1ee7a c\u1ea3 m\u1ed9t l\u1edbp ng\u01b0\u1eddi. D\u00f9 ph\u1ea3n \u00e1nh nhi\u1ec1u ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 \u0111a d\u1ea1ng tr\u1ea3i r\u1ed9ng t\u1eeb t\u00e0i ch\u00ednh ng\u00e2n h\u00e0ng \u0111\u1ebfn n\u00f4ng nghi\u1ec7p, t\u1eeb gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ebfn b\u00e1o ch\u00ed, t\u1eeb v\u0103n h\u1ecdc \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n \u1ea3nh, nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt c\u1ee7a VNCH n\u00e0y \u0111\u1ec1u g\u1eb7p nhau \u1edf m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m chung: trong v\u00f2ng xo\u00e1y c\u1ee7a th\u1ebf cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh, th\u1ebf h\u1ec7 c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u00e3 ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u00e0 \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t qua nhi\u1ec1u th\u1eed th\u00e1ch v\u00e0 tr\u1edf ng\u1ea1i to l\u1edbn. T\u1eadp s\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u00e3 d\u1ef1ng l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t b\u1ee9c tranh t\u1ed5ng th\u1ec3 v\u00e0 \u0111\u1ea7y m\u1ea7u s\u1eafc v\u1ec1 m\u1ed9t th\u1ebf h\u1ec7 \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a h\u1ecd m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ed1t nh\u1ea5t trong ph\u1ea1m vi c\u00f3 th\u1ec3. Th\u1ebf h\u1ec7 \u1ea5y gi\u1edd \u0111\u00e2y, \u1edf tu\u1ed5i tr\u00ean d\u01b0\u1edbi 80, \u0111ang h\u1ed3i t\u01b0\u1edfng v\u00e0 ghi l\u1ea1i nh\u1eefng g\u00ec th\u1eddi gian \u0111\u00e3 minh ch\u1ee9ng l\u00e0 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi cu\u1ed9c \u0111\u1eddi v\u00e0 th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ea1n \u0111\u1ecdc c\u1ee7a tuy\u1ec3n t\u1eadp n\u00e0y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ecm trong nh\u1eefng h\u1ed3i t\u01b0\u1edfng l\u1ecbch s\u1eed sinh \u0111\u1ed9ng t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 m\u1edbi x\u1ea3y ra ng\u00e0y h\u00f4m qua. Trong l\u0129nh v\u1ef1c t\u00e0i ch\u00ednh v\u00e0 ng\u00e2n h\u00e0ng, c\u1ef1u Th\u1ed1ng \u0111\u1ed1c Ng\u00e2n h\u00e0ng Qu\u1ed1c gia V\u0169 Qu\u1ed1c Th\u00fac chia s\u1ebb v\u1ec1 nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n ch\u1ed3ng ch\u1ea5t trong nh\u1eefng n\u0103m 1950 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i t\u1eeb h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u1ee7a th\u1eddi Ph\u00e1p sang m\u1ed9t ch\u00ednh th\u1ec3 \u0111\u1ed9c l\u1eadp; c\u1ed1 T\u1ed5ng tr\u01b0\u1edfng Kinh t\u1ebf Ph\u1ea1m Kim Ng\u1ecdc t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt nh\u1eefng tr\u1edf ng\u1ea1i khi Hoa K\u1ef3 r\u00fat qu\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u1eadp ni\u00ean 70. C\u1ed1 T\u1ed5ng tr\u01b0\u1edfng C\u1ea3i c\u00e1ch \u0111i\u1ec1n \u0111\u1ecba v\u00e0 Ph\u00e1t tri\u1ec3n N\u00f4ng nghi\u1ec7p Cao V\u0103n Th\u00e2n \u0111i s\u00e2u v\u00e0o nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh Ng\u01b0\u1eddi C\u00e0y C\u00f3 Ru\u1ed9ng v\u00e0 s\u1ef1 tham gia v\u00e0o cu\u1ed9c \u201cC\u00e1ch m\u1ea1ng xanh\u201d to\u00e0n c\u1ea7u c\u1ee7a VNCH. B\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a c\u1ef1u T\u1ed5ng tr\u01b0\u1edfng D\u00e2n v\u1eadn v\u00e0 Chi\u00eau h\u1ed3i Ho\u00e0ng \u0110\u1ee9c Nh\u00e3, th\u01b0 k\u00fd ri\u00eang c\u1ee7a T\u1ed5ng th\u1ed1ng Nguy\u1ec5n V\u0103n Thi\u1ec7u khi m\u1edbi 25 tu\u1ed5i, nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u0111i\u1ec1u th\u01b0\u1eddng \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc t\u1edbi l\u00e0 s\u1ef1 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i c\u1ee7a ph\u00eda VNCH tr\u01b0\u1edbc khi k\u00fd k\u1ebft Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh ho\u00e0 b\u00ecnh Paris n\u0103m 1973. B\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a c\u1ef1u Vi\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng H\u1ecdc vi\u1ec7n C\u1ea3nh s\u00e1t Qu\u1ed1c gia Tr\u1ea7n Minh C\u00f4ng g\u1ee3i m\u1edf nhi\u1ec1u ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 hay m\u00e0 c\u00f2n b\u1ecf ng\u1ecf v\u1ec1 \u0111\u1ed9i ng\u0169 c\u1ea3nh s\u00e1t ph\u1ee5c v\u1ee5 nh\u01b0 m\u1ed9t l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng b\u00e1n qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 g\u00ecn gi\u1eef ho\u00e0 b\u00ecnh. C\u1ed1 Trung t\u00e1 B\u00f9i Quy\u1ec1n b\u00e0n v\u1ec1 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u01b0\u1eddng b\u1ecb b\u1ecf qua trong nh\u1eefng s\u00e1ch v\u1edf v\u1ec1 chi\u1ebfn tranh c\u1ee7a Hoa K\u1ef3, \u0111\u00f3 l\u00e0 ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a Qu\u00e2n l\u1ef1c VNCH ph\u00ea ph\u00e1n nh\u1eefng c\u1ed1 v\u1ea5n M\u1ef9 \u0111\u00e3 \u201cg\u00e2y \u00e1p l\u1ef1c m\u1ea1nh m\u1ebd\u201d ho\u1eb7c \u201cra l\u1ec7nh thay v\u00ec h\u1ed7 tr\u1ee3\u201d \u0111\u1ed3ng minh VNCH (tr. 90). Cu\u1ed1n tuy\u1ec3n t\u1eadp \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00f3 s\u1ef1 g\u00f3p m\u1eb7t c\u1ee7a nh\u1eefng c\u00e2y vi\u1ebft n\u1eef v\u1edbi nhi\u1ec1u ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 th\u00fa v\u1ecb m\u00e0 ch\u01b0a c\u00f3 nhi\u1ec1u quan t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u, nh\u01b0 nh\u00e0 gi\u00e1o V\u00f5 Kim S\u01a1n \u0111\u1ec1 c\u1eadp t\u1edbi h\u1ec7 th\u1ed1ng tr\u01b0\u1eddng Qu\u1ed1c gia Ngh\u0129a t\u1eed; ph\u00f3ng vi\u00ean chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng V\u0169 Thanh Thu\u1ef7 tha thi\u1ebft v\u1edbi nh\u1eefng tr\u0103n tr\u1edf trong c\u00f4ng vi\u1ec7c v\u00e0 s\u1ee9 m\u1ec7nh c\u1ee7a nh\u00e0 b\u00e1o trong th\u1eddi chi\u1ebfn; nh\u00e0 v\u0103n Tr\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng k\u1ec3 chuy\u1ec7n \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh t\u1edd b\u00e1o <em>S\u00f3ng Th\u1ea7n<\/em> \u201ckh\u00f4ng giao n\u1ed9p m\u00ecnh m\u00e0 ch\u1ed1ng l\u1ea1i ch\u00ednh ph\u1ee7\u201d (tr. 140) cho m\u1ed9t n\u1ec1n b\u00e1o ch\u00ed t\u1ef1 do; nh\u00e0 v\u0103n Nh\u00e3 Ca g\u1ee3i nh\u1eafc m\u1ed9t th\u1eddi v\u0103n h\u1ecdc ngh\u1ec7 thu\u1eadt n\u1edf r\u1ed9 mu\u00f4n m\u00e0u mu\u00f4n v\u1ebb; v\u00e0 di\u1ec5n vi\u00ean Ki\u1ec1u Chinh \u0111i\u1ec3m qua nh\u1eefng kh\u1edfi s\u1eafc c\u1ee7a n\u1ec1n \u0111i\u1ec7n \u1ea3nh VNCH.M\u1ed9t cu\u1ed9c h\u1ed9i th\u1ea3o hai ng\u00e0y t\u1ed5 ch\u1ee9c trong khu\u00f4n kh\u1ed5 m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc kh\u00f4ng th\u1ec3 bao tr\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ebft nh\u1eefng ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 phong ph\u00fa trong l\u1ecbch s\u1eed VNCH (ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ee7a nh\u1eefng t\u00edn \u0111\u1ed3 t\u00f4n gi\u00e1o hay nh\u1eefng s\u1eafc d\u00e2n thi\u1ec3u s\u1ed1 sinh s\u1ed1ng \u1edf nh\u1eefng v\u00f9ng mi\u1ec1n kh\u00e1c nhau), nh\u01b0ng m\u1ed9t tuy\u1ec3n t\u1eadp nh\u01b0 cu\u1ed1n <em>Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng Ho\u00e0, 1955-1975: Kinh Nghi\u1ec7m Ki\u1ebfn Qu\u1ed1c <\/em>n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd g\u00f3p ph\u1ea7n g\u1ee3i m\u1edf nhi\u1ec1u nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 VNCH trong t\u01b0\u01a1ng lai, gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e1ch cu\u1ed9c h\u1ed9i th\u1ea3o \u1edf \u0110\u1ea1i h\u1ecdc California-Berkeley \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh ti\u1ec1n \u0111\u1ec1 cho nh\u1eefng di\u1ec5n \u0111\u00e0n n\u1ed1i ti\u1ebfp t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Oregon v\u00e0o th\u00e1ng 10 v\u00e0 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Haverford v\u00e0o th\u00e1ng 11 n\u0103m 2019. D\u00f9 ban bi\u00ean t\u1eadp c\u00f3 ch\u1ee7 \u00fd gi\u1eef nguy\u00ean tr\u1ea1ng nh\u1eefng b\u00e0i vi\u1ebft \u0111\u00fang theo h\u1ed3i t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3, c\u00f3 l\u1ebd m\u1ed9t s\u1ed1 b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u1ee5 th\u1ec3 h\u01a1n \u0111\u1ec3 c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng s\u00e1ch \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng gi\u1eefa nh\u1eefng ph\u1ea7n gi\u1edbi thi\u1ec7u chung v\u1ec1 ng\u00e0nh ngh\u1ec1 v\u00e0 nh\u1eefng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m c\u00e1 nh\u00e2n. T\u1eadp s\u00e1ch kh\u00f4ng d\u00e0y nh\u01b0ng \u0111\u00e3 bao qu\u00e1t kh\u00e1 to\u00e0n c\u1ea3nh \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ch\u00ednh tr\u1ecb, x\u00e3 h\u1ed9i, v\u0103n ho\u00e1 VNCH v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n nhanh ch\u00f3ng trong nhi\u1ec1u l\u0129nh v\u1ef1c, v\u1edbi h\u00ecnh \u1ea3nh nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00edch th\u1ef1c \u0111\u00e3 t\u1eebng n\u1ed7 l\u1ef1c kh\u00f4ng ng\u1eebng ngh\u1ec9 \u0111\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua th\u1eed th\u00e1ch v\u00e0 \u0111\u1ea1t nhi\u1ec1u th\u00e0nh t\u1ef1u \u0111\u00e1ng k\u1ec3. Cu\u1ed1n s\u00e1ch l\u00e0 m\u1ed9t ngu\u1ed3n t\u01b0 li\u1ec7u tham kh\u1ea3o h\u1eefu \u00edch cho c\u00f4ng t\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 gi\u1ea3ng d\u1ea1y l\u1ecbch s\u1eed, c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m quan tr\u1ecdng cho c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 sinh vi\u00ean t\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 cho nh\u1eefng \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 mong mu\u1ed1n hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u00e2u s\u1eafc h\u01a1n v\u1ec1 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi VNCH.<\/p>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-40fecf5 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"40fecf5\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-4628aa2\" data-id=\"4628aa2\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-2083ccb elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"2083ccb\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-cd429c5\" data-id=\"cd429c5\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>V\u0169 T\u01b0\u1eddng v\u00e0 Sean Fear bi\u00ean so\u1ea1n.<br \/>\nNh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n: Ithaca, NY: Cornell University Press,<br \/>\nN\u0103m xu\u1ea5t b\u1ea3n: 2019.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":14985,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[],"class_list":["post-12860","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publications"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12860","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12860"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12860\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15027,"href":"https:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12860\/revisions\/15027"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14985"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12860"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12860"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/usvietnamcenter.uoregon.edu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12860"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}